Fot. Tomasz Lazar/Atelier Tomasz Ossoliński

Przyszłość mody: obieg zamknięty

Czym jest moda cyrkularna?

Na plaży w Gdańsku Brzeźno rusza Strefa Electrolux, wyjątkowy projekt promujący modę cyrkularną we współpracy z Ubrania do Oddania – polskim start-up’em, którego misją jest budowanie w Polsce w pełni odpowiedzialnego rynku mody. Działalność strefy zainauguruje pokaz mody cyrkularnej Tomasza Ossolińskiego, jednego z najbardziej znanych i cenionych projektantów mody w Polsce. Do jej powstania wykorzystał wyłącznie tkaniny, z których szył swoje kolekcje i kostiumy do sztuk teatralnych w ciągu ostatnich 20 lat pracy.

Każdego roku do wytworzenia nowych ubrań zużywane są ok. 93 miliardy m³ wody, a w trakcie procesu ich produkcji wyemitowanych zostaje ok. 1,2 miliarda ton dwutlenku węgla. Tylko 1% materiałów zużytych do produkcji tkanin poddawany jest recyklingowi, a miliony ton ubrań trafiają na śmietnik. Główną przyczyną takiego stanu rzeczy jest tzw. fast fashion, a gospodarka większości współczesnego świata działa na zasadzie „kup, zużyj, wyrzuć”. Z analiz UE wynika, że jeśli nadal będziemy w takim tempie postępować w eksploatacji zasobów, to do 2050 r. będziemy potrzebować zasobów trzech Ziem.

Czy taki scenariusz jest realny i Ziemia pomieści wszystkie nasze potrzeby? System się „zatkał” 
i oczywistym już jest, że nie. Nie mamy innego wyjścia jak odzyskiwać to, co już wytworzyliśmy, naprawiać, przekazywać dalej, udoskonalać, czyli zamykać obieg sprzętów, dóbr, ubrań. 

Czym jest moda cyrkularna? To idea obiegu zamkniętego, zakładająca maksymalną troskę 
o ponowne wykorzystanie surowców. W przypadku mody oznacza to, że już na etapie projektowania odzieży trzeba założyć, że produkt ma być łatwy do ponownego użycia lub odzyskania surowców. To także maksymalne wykorzystanie odpadów powstające w całym łańcuchu dostaw – odpad w tej perspektywie to także zasób! W cyrkularności chodzi o cały system, a nie tylko wybrany jego wycinek. 

Marki modowe wiedzą, iż to właśnie cyrkularność jest ich przyszłością. Świadczy o tym przybierające w bardzo szybkim tempie na znaczeniu Circular Fashion Partnership (Partnerstwo dla obiegu zamkniętego w branży modowej) autorstwa Global Fashion Agenda. Przynależą do niego modowi potentaci i marki, które z pewnością jeszcze do niedawna nazwalibyśmy przedstawicielami „fast fashion”. Partnerstwo wspiera rozwój przemysłu recyklingu tekstyliów w Bangladeszu poprzez wychwytywanie i kierowanie poprodukcyjnych odpadów odzieżowych 
z powrotem do produkcji nowych.

Na scenie polskiej inicjatywą, która ma szerokie ambicje systemowej zmiany w świecie mody jest start-up Ubrania do Oddania. Jego misją jest budowanie w Polsce w pełni odpowiedzialnego, cyrkularnego rynku mody. Twórcy Ubrania do Oddania chcą umożliwić markom fast fashion wejście na rynek second hand i przekonują, że można zarobić na tym, co do tej pory w branży modowej traktowane było jako odpad.

W przyrodzie nic się nie marnuje i to jest właśnie cyrkularność (albo inaczej mówiąc: gospodarka obiegu zamkniętego). Używaj jak najdłużej, naprawiaj, dbaj, dawaj drugie życie. Najważniejszy dziś po stronie nabywców jest umiar w konsumpcji, a po stronie producentów projektowanie rzeczy, które będą mogły wrócić, będą naprawialne i długotrwałe. Współpraca z marką Electrolux to dla Ubrania do Oddania możliwość wyjścia z naszą ideą do szerszego grona odbiorców i odbiorczyń. To pokazanie innym firmom i inicjatywom, że duży biznes i start-up’y z misją mogą długoterminowo współpracować, uczyć się od siebie i razem się rozwijać, dążąc wspólnie do redukcji swojego wpływu na środowisko.

Anna Pięta, Strategy Manager Ubrania 
do Oddania

Electrolux nie po raz pierwszy współpracuje z inicjatywą Ubrania do Oddania. Letnią odsłoną kampanii „Pierz, susz, noś dłużej” mającej inspirować do proekologicznych wyborów, jest zlokalizowana na plaży Gdańsk Brzeźno Strefa Electrolux.

Tu każdy będzie mógł dowiedzieć się jak dbać o ulubione ubrania, jak je naprawiać i przerabiać, aby cieszyć się nimi jak najdłużej, realizując w codziennej praktyce założenia obiegu zamkniętego. Electrolux to marka, która wspiera takie podejście i promuje postawę sustainabillity w swoim modelu biznesowym oraz wśród konsumentów. Nie nawołujemy do radykalnej rewolucji w stylu życia. Promujemy nowe nawyki związane z dbaniem o ubrania, które w długiej perspektywie zbudują świadomość, w jaki sposób traktowanie ubrań z szacunkiem przekłada się na środowisko.”

Natalia Kostera, Brand Manager Electrolux

Spektakularną inauguracją działalności Strefy będzie pokaz mody cyrkularnej Tomasza Ossolińskiego, ambasadora marki. Ossoliński od dawna tworzy z myślą o ponadczasowości 
i długowieczności swoich projektów, od kilku lat propaguje ideę mody zrównoważonej, także we współpracy z zaprzyjaźnionymi gwiazdami. Najnowszą kolekcję na wiosnę-lato 2022 po raz pierwszy postanowił stworzyć w całości w duchu odzysku. Do jej powstania wykorzystał tkaniny, 
z których szył swoje kolekcje i kostiumy do sztuk teatralnych w ciągu ostatnich 20 lat pracy. 

Wakacyjna Strefa Electrolux na plaży Gdańsk Brzeźno podzielona jest na 4 przestrzenie. 
W centralnym punkcie Strefy działać będzie butik z modą cyrkularną „Noś dłużej” we współpracy z inicjatywą Ubrania do Oddania.

Ubrania pochodzą ze zbiórek organizowanych przez portal UbraniadoOddania.pl, co jest gwarancją cyrkularności butiku. Oznacza to, że sprzedawane tam ubrania nie przyjechały do Polski jako nieewidencjonowany odpad tekstylny, lecz zarówno ich pierwsze, jak i drugie życie miało miejsce na terenie Polski. W butiku znajdą się ubrania dla kobiet, mężczyzn i dzieci, marek premium i sieciowych, marek popularnych i mało znanych z Polski i ze świata, ubrania z aktualnych kolekcji i ubrania vintage, w tym perełki kolekcjonerskie, czyli ubrania nowe, wyprodukowane 
w polskich szwalniach w latach 80-tych. Poza ubraniami znajdą się również dodatki i akcesoria (torebki, buty i biżuteria). Jeśli chodzi o materiały, to ze względu na priorytet drugiego obiegu 
w jak najszerszym zakresie, będą to ubrania wykonane z materiałów zarówno naturalnych, jak 
i syntetycznych. Ubrania w Strefie będą na bieżąco uzupełniane. Dodatkowo w pop’upie „Noś dłużej” znajdą się niespodzianki od „Ubrania do Oddania” (made by UDO) oraz modele 
z cyrkularnej kolekcji Tomasza Ossolińskiego. 

Tylko 1 procent z wyrzuconych w tym roku na śmietnik ponad 90 milionów ton niesprzedanych ubrań i akcesoriów, które produkuje branża odzieżowa, poddanych zostanie recyklingowi. Reszta zaśmieci naszą planetę i przyczyni się do nieodwracalnych zmian w środowisku naturalnym. Nie chcę się do tego dokładać. Najnowszą kolekcję na wiosnę-lato 2022 postanowiłem po raz pierwszy stworzyć w duchu mody cyrkularnej i odzysku w całości. Ponad trzydzieści looków uszyliśmy razem z moim zespołem z tkanin, które pokazywałem na pokazach mody oraz ze sztuk teatralnych, do których robiłem kostiumy. Tylko jedna tkanina została kupiona specjalnie na pokaz na gdańskiej plaży. To tkanina pochodząca z recyklingu – w 80 procentach wykonana z plastikowych butelek. Każdy projekt na wybiegu jest tylko w jednym egzemplarzu, jak np. suknia „Trzynaście krawatów”. Powstała z męskich krawatów, które dostarczono mi z Ubrania Do Oddania. Wybrałem najpiękniejsze wzory i połączyłem je z jedwabną organzą, którą miałem w pracowni od pięciu lat. Suknię w większości sam szyłem ręcznie, co zajęło mi ponad pięćdziesiąt godzin. Cieszę się, że wraz z marką Electrolux i Ubrania do Oddania mam możliwość pogodzić zamiłowanie do mody i ubrań ze zrównoważonym rozwojem. Realizujemy projekt, który jest spójny ideowo i dobry dla planety. Dlatego jest tak wyjątkowy i ważny.”

Tomasz Ossoliński, projektant

Co ważne ze względu na promocję ubrań z zamkniętego obiegu, w Strefie znajdzie się kącik customizacji, w którym eksperci pokażą jak dawać ubraniom drugie życie. Strefa to także przestrzeń relaksu, czyli idealne miejsce do spędzenia czasu z rodziną i przyjaciółmi oraz showroom produktów z linii Electrolux PerfectCare, pozwalających na pranie i suszenie z wykorzystaniem systemów, które wpływają na oszczędność wody i energii, a przede wszystkim zapewniają dbałość o tkaniny, przedłużając ich trwałość. 

Projekt Strefy jest spójny z proekologicznymi założeniami marki także w wymiarze technicznym. Wszystkie materiały, które zostały wykorzystane do budowy Strefy Electrolux, pochodzą 
z drugiego obiegu i po zakończeniu akcji zostaną przekazane do dalszego użytku organizacjom NGO.

redaktor naczelny