Nie jest największym festiwalem filmowym w Polsce, ale od lat ma coś, czego nie da się łatwo skopiować. Kazimierz Dolny i Janowiec zamieniają się na kilka sierpniowych dni w miejsce, gdzie kino ogląda się bez pośpiechu, a rozmowy z twórcami trwają długo po zakończeniu seansów. Jubileuszowa, 20. edycja Festiwalu Filmu i Sztuki BNP Paribas Dwa Brzegi zapowiada się jako spotkanie z najciekawszym współczesnym kinem, ale również okazja do spojrzenia wstecz na twórczość reżyserów i artystów, którzy odcisnęli swoje piętno na kulturze.
W świecie festiwali łatwo ulec pokusie ścigania premier i czerwonych dywanów. Dwa Brzegi od początku rozwijały się według własnych zasad. Tutaj równie ważny jak sam film jest kontekst, rozmowa i miejsce, w którym odbywa się projekcja. Kazimierz Dolny od dwóch dekad tworzy dla kina wyjątkową scenografię, a festiwal konsekwentnie wykorzystuje ten potencjał, łącząc pokazy filmowe z muzyką, sztuką i spotkaniami z twórcami.
Program jubileuszowej edycji dobrze pokazuje tę filozofię. Obok najnowszych premier światowego i polskiego kina znalazły się retrospektywy, koncerty, wystawy oraz wydarzenia specjalne, dzięki którym festiwal wykracza daleko poza tradycyjny przegląd filmów.
Kino, które przyjeżdża prosto z najważniejszych festiwali
Tegoroczne otwarcie trudno uznać za przypadkowe. Festiwal rozpocznie „Tchórz” Lukasa Dhonta, nagrodzony podczas tegorocznego Festiwalu Filmowego w Cannes. Z kolei na zakończenie publiczność zobaczy „Naturę miłości” Rodriga Sorogoyena z Javierem Bardemem w roli reżysera próbującego odbudować relację z córką. Już te dwa tytuły pokazują, że Dwa Brzegi pozostają wierne autorskiemu kinu, które zdobywa uznanie na światowych festiwalach.
Sercem programu ponownie będzie sekcja „Świat pod namiotem”, prezentująca najważniejsze premiery kina fabularnego i dokumentalnego. To właśnie tutaj widzowie zobaczą nowe polskie produkcje oraz filmy nagradzane na międzynarodowych festiwalach, a po wielu pokazach spotkają się z ich twórcami.
Powrót Wajdy i mocne nazwiska polskiego kina
Jednym z najważniejszych wydarzeń jubileuszowej edycji będzie pokaz „Wszystko na sprzedaż” Andrzeja Wajdy, przygotowany w ramach obchodów Roku Andrzeja Wajdy. Projekcji towarzyszyć będzie spotkanie z aktorami i twórcami związanymi z dorobkiem reżysera. W Kazimierzu pojawią się między innymi Anna Dymna, Grażyna Szapołowska, Magdalena Cielecka, Daniel Olbrychski, Robert Więckiewicz oraz Olgierd Łukaszewicz, wspominając jednego z najwybitniejszych polskich filmowców.
Lista gości jest zresztą znacznie dłuższa. Organizatorzy zapowiadają obecność między innymi Joanny Kulig, Marcina Dorocińskiego, Jana Komasy, Piotra Domalewskiego, Agnieszki Smoczyńskiej, Kasi Adamik, Łukasza Palkowskiego czy Jakuba Gierszała. To sprawia, że Dwa Brzegi pozostają jednym z niewielu festiwali, gdzie spotkania z twórcami są równie ważnym elementem programu jak same projekcje.
Nie tylko fabuły
Od lat jedną z największych zalet festiwalu pozostaje otwartość na kino dokumentalne. Tegoroczny program obejmuje między innymi „Bez końca” Michała Marczaka, „Igrzyska Iluzji. Berlin 1936” Rafała Mierzejewskiego, „Kandydatów śmierci” Macieja Cuske czy film poświęcony księdzu Janowi Kaczkowskiemu. Organizatorzy nie traktują dokumentów jako dodatku do głównego programu. Wręcz przeciwnie – stawiają je na równi z fabułami, podkreślając ich rolę w opowiadaniu o współczesnym świecie.
Dwa Brzegi od dawna udowadniają, że kino i muzyka świetnie się uzupełniają. Z okazji jubileuszu przygotowano serię koncertów na zamkowym dziedzińcu. Wystąpią między innymi Mazolewski i Marcin Dorociński z projektem „Witkacy. Kompozycje astronomiczne”, Arek Jakubik, Hańba!, Kirszenbaum, Pablopavo i Ludziki oraz Mary Komasa.
Równie interesująco zapowiada się sekcja „Muzyka – moja miłość”, w której znalazły się filmy poświęcone Billy’emu Idolowi, Marianne Faithfull, Paulowi McCartneyowi czy legendarnemu festiwalowi Monterey Pop. Obok światowych ikon pojawią się także polskie historie, w tym dokument o Orkiestrze Klezmerskiej Teatru Sejneńskiego oraz projekcie Jazz po Polsku.
Festiwal, który od 20 lat nie zmienia swojego charakteru
To właśnie wydaje się największą siłą Dwu Brzegów. Podczas gdy wiele wydarzeń filmowych coraz mocniej koncentruje się na premierach i medialnym rozgłosie, festiwal w Kazimierzu Dolnym pozostaje miejscem dla tych, którzy chcą po prostu oglądać kino i o nim rozmawiać. Kameralna atmosfera, spotkania z twórcami, seanse pod gołym niebem i program, w którym równie ważne są fabuły, dokumenty, muzyka i sztuka, sprawiają, że przez dwadzieścia lat wydarzenie wypracowało własną, rozpoznawalną tożsamość.
Jubileuszowa edycja nie próbuje tej formuły zmieniać. Raczej przypomina, dlaczego od dwóch dekad właśnie na początku sierpnia Kazimierz Dolny staje się jednym z najważniejszych miejsc na filmowej mapie Polski.
